Twee jaar na het ingrijpende onderzoeksrapport over grensoverschrijdend gedrag binnen de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) hebben diverse omroepen stappen gezet richting een structurele cultuurverandering. Ondanks deze inspanningen blijft het gevoel van sociale onveiligheid onder medewerkers echter prominent aanwezig.
Het onderzoek werd ingesteld naar aanleiding van meldingen over misstanden achter de schermen bij De Wereld Draait Door en later bij Op1 en NOS Sport. Uit de bevindingen bleek dat ongeveer driekwart van de huidige en voormalige medewerkers in meer of mindere mate te maken kreeg met grensoverschrijdend gedrag, variërend van pesten en intimidatie tot discriminatie en fysiek geweld. Deze uitkomsten onderstreepten de urgentie om sociale veiligheid structureel te verbeteren.
Sinds de publicatie van het rapport hebben omroepen geïnvesteerd in maatregelen zoals leiderschapstrainingen, aangescherpte gedragscodes, uitbreiding van het aantal vertrouwenspersonen en trainingen rond actief omstandergedrag. Ook zijn organisatorische wijzigingen doorgevoerd, waaronder de splitsing van de rol van hoofdredacteur en bestuurder bij WNL, met als doel machtsconcentratie te verminderen en de meldcultuur te verbeteren.
Desondanks signaleren organisaties zoals de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) dat het gevoel van onveiligheid nog niet is verdwenen. Contractonzekerheid en beperkte medezeggenschap bemoeilijken volgens de NVJ de noodzakelijke cultuurverandering, omdat medewerkers zich hierdoor minder vrij voelen om misstanden te melden of aan te kaarten.
Steunpunt Mores rapporteert dat hiërarchische verhoudingen, tijdelijke contracten en prestatiedruk voor veel medewerkers een drempel vormen om misstanden te melden. Hoewel er een toename is van leidinggevenden die advies inwinnen over sociale veiligheid, stelt Mores dat de gewenste gedragsverandering nog niet in alle lagen van de organisatie is doorgedrongen.
Tot slot wijzen meerdere omroepen op de risico’s die de aangekondigde bezuinigingen met zich meebrengen. Zij vrezen dat financiële druk kan leiden tot het terugschroeven van investeringen in sociale veiligheid, terwijl juist continuïteit en langdurige inzet essentieel zijn om duurzame cultuurverandering te realiseren.
Bron: NU.nl