nummer 8.5 (december 1999)
Oplossingen; door Ad V.I. Zeur ('Men beweert', deel 8)
Ook wij als veiligheidskundigen razen menigmaal door Nederland over ’s herenwegen. Wij, als vk’en respecteren hierbij structureel de maximale snelheid en als we dat niet doen is dat weloverwogen, en hebben we daar, geoefende als we zijn eerst een rietje van gemaakt. We bezitten tenslotte deze vaardigheid als geen ander en bovendien zijn we reglementair ‘ingedekt’ want we mogen die RIE ook nog goedkeuren ook. Welke oom agent kan ons dan nog wat maken?
100 jaar arbo-beleid: opbrengsten en uitdagingen; door Ton Wilthagen
Het verzoek van de redactie van dit tijdschrift om in het licht van de nadere millenniumwisseling terug te kijken op de opbrengsten van 100-jaar arbo-beleid en vooruit te kijken naar de toekomst, is even interessant als hoofdbrekend.
Niet-ioniserende elektromagnetische straling bij GSM-zendantennes; door Bart van den Broek
Met enige regelmaat verschijnen in de media berichten over mogelijke gezondheidseffecten van elektromagnetische straling en velden. Dit artikel beoogt inzicht te geven in het fenomeen elektromagnetische niet-ioniserende straling, in het bijzonder in relatie tot GSM-zendantennes. Daarnaast wordt aandacht gevestigd op risico’s en aandachtspunten die gelden bij het werken met of in de buurt van GSM-zendantennes. Tot slot wordt een aanzet gegeven tot discussie over (het vaak ontbreken van) informatie die ons als veiligheidskundigen verder kan helpen bij ons advieswerk.
25.000 liter vloeibaar gevaarlijk afval in anatomisch museum; door F.J van Dam en H.D. Kuiters
Dit artikel beschrijft de oplossing van een praktisch probleem bij werkzaamheden met formaldehyde in een anatomisch museum. Door een analyse van de uitgevoerde werkzaamheden en in samenwerking met de betrokkenen zijn maatregelen getroffen om de blootstelling aan formaldehyde te beperken.
nummer 8.4 (oktober 1999)
Vakantiemijmeringen; door Ad V.I. Zeur ('Men beweert', deel 7)
Ook een veiligheidskundige moet wel eens op vakantie. En in dit nummer na de vakantie wil ik u als trouwe lezers de vakantiebeslommeringen van een gemiddeld lid van de vereniging niet onthouden.
Arbeidsomstandigheden tijdens werkzaamheden in (geboorde) tunnels; door Erik Wiersma, Paul Swuste en Adri Frijters
Het boren van tunnels is in Nederland een redelijk nieuwe activiteit. Dat het werken in afgesloten ruimten gevolgen heeft voor de veiligheid en gezondheid van de werknemers die bij het bouwproces zijn betrokken is welhaast een open deur. Ook deze consequenties van de nieuwe techniek behoren daarom bekend te zijn.
Duurzaamheid als prioriteit; door Jan A. Kamphuis
Van Melle heeft in haar mission statement milieu als één van de vijf belangrijkste bedrijfswaarden geformuleerd. Milieu als bedrijfswaarde heeft daarmee een hoge prioriteit. Het bedrijf wil uit de `business as usual'-gedachte stappen.
Apparaten en Explosiebeveiligingssystemen volgens de ATEX-richtlijn; door A.J.F. van Arcken
In deze richtlijn zijn de eisen opgenomen voor apparaten en beveiligingssystemen voor plaatsen waar gevaar voor gas- damp- en/of stofexplosies kunnen voorkomen. In het algemeen wordt onterecht gedacht dat apparaten slechts preventief moeten worden beveiligd. De ATEX-richtlijn schrijft voor dat men zich tegen een explosie moet beveiligen om ook de schadelijke gevolgen te beperken.
Schakel naar veilig en gezond werk; door Adri Noort en Jos de Lange
De afgelopen jaren hebben we u regelmatig op de hoogte gehouden over de ontwikkelingen op het Internet gezien door een veiligheidskundige bril. U zult met ons gemerkt hebben dat er steeds meer informatie voorhanden is op het wereldwijde netwerk en dat het haast met de dag moeilijker wordt om een goed overzicht te behouden en de waarde van het gebodene te kunnen inschatten. De introductie half oktober van een omvangrijke nieuwe website, geïnitieerd door de Europese Unie, poogt dé schakel te worden naar veilig en gezond werk.
Ongevallen bij brandweeroptreden: naar een Brandweercollege?; door de Onderzoeksgroep brandweerongevallen
Voor een goede taakuitoefening moeten brandweermensen soms van de wet afwijken: snel ter plaatse komen en rode verkeerslichten verhouden zich slecht tot elkaar. In de wet wordt vaak al rekening gehouden met dergelijke conflicten, en heeft de brandweer een uitzonderingspositie. Zolang er niks mis gaat, is deze uitzonderingspositie geen probleem. Maar zodra er iets onverwachts fout loopt, dan is die uitzonderingspositie opeens niet meer zo prettig. Want heeft men eigenlijk een overtreding begaan? En is het terecht een individuele hulpverlener te vervolgen voor een restrisico waar pro-actie en preventie geen oplossing voor hadden?
nummer 8.3 (augustus 1999)
De oude techneuten; door Ad V.I. Zeur ('Men beweert', deel 6)
Het is natuurlijk gewoon allemaal onze eigen schuld. We hebben het helemaal zelf zo gemaakt. Wat is er nog over van dat romantische vak van pakweg twintig jaar geleden? Niets meer, toch? Maar hebben we het niet zelf zo gewild?
Overheid werkt aan duidelijkheid in Arbowetgeving (2): Verantwoordelijkheden voor arbeidsmiddelen nader belicht; door ir. R.A. in ´t Veld en A.P.F.H. van Loon
Veranderende wet- en regelgeving: liberalisering in keuringsland, vervallende middelwetgeving en intredende doelwetgeving. Welke maatregelen zijn en worden nog genomen, en welke gevolgen heeft dit voor het bedrijfsleven? In het eerste deel is ingegaan op de wet- en regelgeving. In dit tweede deel geven de auteurs een visie op de ontwikkelingen in de wet- en regelgeving en hierbij wordt ingezoomd op de arbeidsmiddelen en de bijbehorende verantwoordelijkheden.
NEN 3140: nadruk moet liggen op veilige werkwijze; door R. Groenewegen
Na in 1997 nog te hebben geschreven over de conceptversie van de NEN 3140, is er in oktober 1998 een definitieve versie uitgekomen. In dit artikel een blik op het doel van de NEN 3140: elektrische veiligheid. Verder uitleg over in de praktijk gemaakte fouten bij het nastreven van het doel.
Thermografie, een `hot item' in de elektrotechniek; door ing. R. Brandsema
Het principe van de infrarood temperatuurmeting is al geruime tijd bekend. Dat de praktische uitvoerbaarheid wat langer op zich liet wachten, was voornamelijk te wijten aan de complexe techniek en de daarmee gepaard gaande kosten. Toch kwam er een ontwikkeling op gang, mede door de ruimtevaart en militaire en specifiek industriële toepassingen, waardoor deze vorm van temperatuurmeting beter toepasbaar werd. Inmiddels wordt thermografie vrij veel ingezet voor bijvoorbeeld inspectiedoeleinden in verschillende disciplines. De elektrotechniek is zo ongeveer het jongste vakgebied dat de mogelijkheden van thermografie heeft ontdekt.
XVe wereldcongres Veiligheid en Gezondheid te Sao Paulo; door H.R. Gallis
Van 12 tot 16 april 1999 is in Sao Paulo, Brazilië het XVe Wereldcongres Veiligheid & Gezondheid bij de arbeid (V&G) gehouden. Hieronder een kort verslag op hoofdlijnen.
nummer 8.2 (mei 1999)
Het Millenniumprobleem; door Ad V.I. Zeur ('Men beweert', deel 5)
Als we het over modernismen hebben, is dit er wel een: het millenniumprobleem. Je kunt geen krant of tijdschrift open slaan of er staat wel een of ander zwetsverhaal in over het millenniumprobleem. Zelfs ons eigen NVVK-info doet er aan mee. En waar gaat het nu eigenlijk om? Is er wel een probleem? Nee, er is geen probleem, we maken er alleen een probleem van!
Het SKO-certificatieschema SVK nader belicht; door N.C. de Koning en Dr. W.J.T. van Alphen
Het is gebleken dat er onder de leden nog steeds onduidelijkheid bestaat over de werkwijze van de Stichting voor de Certificatie van Vakbekwaamheid, SKO, waar het de certificering van Veiligheidskundigen betreft. Onbekend maakt onbemind is een wijsheid die SKO zich nu ook aantrekt en die wellicht de reden is van gesignaleerd onbegrip. Zij zal u dan ook frequenter informeren over ontwikkelingen rond de certificering van de veiligheidskundigen. Voorlopig via dit blad, in de toekomst via een eigen homepage op Internet.
Overheid werkt aan duidelijkheid in Arbo-wetgeving (1): Consequenties voor arbeidsmiddelen nader belicht; door Ir. R.A. in ´t Veld en A.P.F.H. van Loon
Een onoverzichtelijke wet- en regelgeving, een WAO die steeds voller wordt, te veel bedrijfsongevallen en een te hoog ziekteverzuim. Dit alles is voor de Nederlandse overheid aanleiding geweest haar beleid op het gebied van de arbeidsomstandigheden drastisch te wijzigen met als doel de effectiviteit te verhogen. Welke maatregelen zijn en worden nog genomen, en welke gevolgen heeft dit voor het bedrijfsleven? In twee delen geven de auteurs een visie op de ontwikkelingen in de wet en regelgeving en hierbij wordt ingezoomd op de arbeidsmiddelen. In dit eerste deel ligt daarbij het accent op de wet en regelgeving terwijl in het tweede deel de verantwoordelijkheid centraal staat.
Legionella is te voorkomen; door ing. E. van Olffen
De recente trieste gebeurtenissen op de Westfriese Flora zijn voor mij aanleiding om in dit blad duidelijk te maken, dat tegen Legionella genoeg te doen valt. Het zijn vooral de slechte voorlichting aan het publiek (dus ook gebruikers) en het ontbreken van enige vorm van preventie, die mij helaas doen verzuchten: "Dit had voorkomen kunnen worden". Dit artikel geeft aan wat Legionella is, waar de bacterie voorkomt, hoe de bacterie zich gedraagt en wat we er tegen kunnen doen.
Brandpreventie tijdens de bouw; door A.J. Boes
Bij de totstandkoming van een bouwproject is er sprake van een aanzienlijk brandrisico. In het verleden deed zich een groot aantal spectaculaire branden voor in gebouwen voordat ze gereed gekomen waren. Dit was voor het BrandPreventie Forum (BPF, vakgroep van de NVVK) onlangs aanleiding om hierover in het Assurantie Beurs Centrum in Amsterdam-Z een themadag te organiseren. Dat geschiedde op basis van ervaringen met de bouw van het nieuwe hoofdkantoor van ABN AMRO op een flinke steenworp afstand van het Assurantie Beurs Centrum.
Vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg (2): Vervoersdocumenten en veiligheidsmaatregelen; door N.C. Oosterom
In het eerste artikel (NVVK-info 7.5, december 1998) ging de auteur in op de definitie van een gevaarlijke stof, werden de dertien gevarenklassen kort behandeld en werd informatie gegeven over vervoersverpakkingen. Dit artikel gaat in op de etikettering van verpakkingen, de benodigde documenten, en de veiligheidsmaatregelen bij laden, rijden en lossen.
Het millenniumprobleem bezien vanuit het risicomanagement perspectief; door H.R. Gallis
In NVVK-info 7.5 werd door Marjan Bouritius ingegaan op de millenniumproblematiek. Graag geef ik hier een aanvulling, mede vanuit het risicomanagement perspectief, de ervaringen die ik tot nu toe heb opgedaan en enkele artikelen die onlangs zijn verschenen.
nummer 8.1 (maart 1999)
Een bezoekje van de Arbodienst; door Ad V.I. Zeur ('Men beweert', deel 4)
Onlangs was ik te gast op een geanimeerde receptie van een goede vriendin van mij. Ik raakte in gesprek met een klassiek geklede veertiger, grijskrullend haar, fraaie stropdas en zaktelefoon.
Implementatie hoofdstuk 'arbeidsmiddelen' Arbobesluit; door A.C.P. Frijters en J.A. Knegt
Arbeidsmiddelen maken het werk lichter en gemakkelijker. Deze hulpmiddelen, gereedschappen, machines en transportmiddelen, moeten goed worden onderhouden. Dat is niet alleen van belang voor hun levensduur, maar ook noodzakelijk voor de veiligheid van werknemers die ermee werken.
Onwil opdrachtgevers staat een goed veiligheidsbeleid in de weg; door H. van der Sloot
De opdracht om te komen tot een nationaal gezondheids- en veiligheidsplan waarmee de bouw goed uit de voeten zou kunnen, heeft voorlopig niet tot grote resultaten geleid. Er is een rapportage opgesteld vanuit een stuurgroep waarin de gehele bouwkolom vertegenwoordigd was. Dit naast vertegenwoordigers van de betrokken ministeries, TNO en andere instanties op het gebied van kwaliteitsonderzoek en veiligheid, alsmede de bouwopdrachtgevers op nationaal en internationaal niveau.
Op zoek naar ongevallen op gebundelde transportsystemen; door N. Rosmuller
In Nederland is de ontwikkeling van de hoofdinfrastructuur bijna synoniem geworden aan de bundeling van te ontwikkelen transportsystemen met reeds bestaande infrastructuren. Door te bundelen worden negatieve externe effecten, zoals landgebruik, versnippering, geluidsoverlast, visuele hinder, etcetera geconcentreerd en soms zelfs gereduceerd. Echter, wat deze bundeling inhoudt voor de veiligheid is onbekend.
Stralingseffecten van uranium bij de Bijlmerramp niet waarschijnlijk; door A.S. Keverling Buisman
Verarmd uranium is tot 1981 in de vliegtuigindustrie toegepast als balansgewicht in stuurvlakken. Bij het neerstorten van de EL AL-Boeing op een flatgebouw in de Bijlmermeer op 4 oktober 1992 is zodoende verarmd uranium in metaalvorm in de puinhoop terecht gekomen. Eén van de mogelijke scenario's is dat dit uranium vervolgens is geoxideerd en als kleine deeltjes in de omgeving is verspreid. De vraag is of dit uranium een oorzaak zou kunnen zijn van het brede spectrum aan klachten bij omwonenden en hulpverleners.
Vuile lucht, hoe krijgen we die weer schoon II; door Cara C'air
In het NVVK-info 7.4 is uitgebreid aandacht besteed aan de vele soorten en vormen van luchtverontreiniging die ons omringen en kunnen leiden tot hinder of zelfs tot gezondheidsklachten. Daar wat aan doen kan onder andere met HEPA-filtertechnieken. Hoe deze filters werken en hoe goed zij hun werk doen wordt in dit artikel besproken.
Toepassen Richtlijn Arbeidsmiddelen leuker dan gedacht; door R. Simonis
Het concept van Arboforum om bij het geselecteerde onderwerp zowel trainer als deelnemers bijeen te brengen en verder eigenlijk alleen de organisatie en de logistiek te verzorgen, was ditmaal in elk geval bijzonder goed geslaagd.
Een korte kennismaking met de AVAG; door R. le Clerq
Al sinds de oprichting van de AVAG in 1994 is er een goede relatie met de NVVK. Zowel AVAG als NVVK hebben immers op het gebied van veiligheid in een gezonde werkomgeving dezelfde doelstelling: werken kan altijd veiliger...