Na het dodelijke arbeidsongeval op 3 februari 2023 bij Zeeland Refinery is er meer aandacht gekomen voor de veiligheid bij katalysatorwissels in reactoren. Het daaropvolgende rapport van de Onderzoeksraad Voor de Veiligheid (OVV) gaf nieuwe inzichten en zette bedrijven aan om kritischer te kijken naar hun werkwijze.
Katalysatorwissels zijn nodig wanneer het materiaal in een reactor vervuild raakt of minder goed werkt. Tegelijkertijd zijn het risicovolle werkzaamheden. Medewerkers werken in een besloten ruimte met weinig zuurstof, beperkt zicht en weinig bewegingsruimte. Volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie zijn deze omstandigheden zo risicovol dat de huidige werkwijzen als onveilig moeten worden gezien.
Het OVV adviseert om katalysatorwissels uit te voeren zonder dat mensen de reactor betreden. Bedrijven zijn daarom bezig met het testen van alternatieve methoden. Bij BP Europoort wordt bijvoorbeeld gewerkt met technieken zoals water flooding, het gebruik van zuigsystemen en toepassingen met CO₂ om katalysatormateriaal los te maken en te verwijderen.
Het OVV-onderzoek toont aan dat menselijk handelen een grote rol speelde bij het ongeval. Het is niet mogelijk om mensen volledig uit het proces te halen, maar hun rol moet wel tot een minimum worden beperkt. Met de huidige kennis en techniek moeten structureel veiligere oplossingen haalbaar zijn.
Ook wordt er binnen de sector samengewerkt, onder meer via een Safety Deal met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Het doel is om te komen tot structureel veiligere manieren van werken bij katalysatorwissels.
De Nederlandse Arbeidsinspectie gaat de komende tijd alle bedrijven controleren die katalysatorwissels uitvoeren. Doel daarvan is het verbeteren van de veiligheid voor medewerkers die dit werk doen. Waar nodig treedt de inspectie handhavend op. In maart 2026 werden de werkzaamheden twee keer stilgelegd bij hetzelfde bedrijf omdat katalysatorwissels niet veilig werden uitgevoerd.
Bron: Nederlandse Arbeidsinspectie