Het lukt Nederland al jaren niet om het aantal stalbranden drastisch terug te dringen. Ondanks afspraken tussen overheid, boeren en verzekeraars blijft het aantal incidenten schommelen rond de veertig per jaar, met tienduizenden dode dieren tot gevolg. In 2025 vonden 41 stalbranden plaats en bij de 11 grootste kwamen in totaal meer dan 60.000 dieren om. Daarmee is de daling, waar jarenlang op werd ingezet, nauwelijks zichtbaar.
Volgens deskundigen is het uitblijven van verbetering te verklaren door meerdere factoren. Zo speelt de techniek in moderne stallen een belangrijke rol. Elektrische installaties worden regelmatig als oorzaak van brand aangemerkt, aldus het Verbond van Verzekeraars. Door de energietransitie zijn stallen bovendien steeds vaker voorzien van zonnepanelen en accu’s, wat zowel de technische complexiteit als het brandrisico vergroot. Daarnaast brengen werkzaamheden zoals lassen gevaren met zich mee. Elias van Hees, woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars, is van mening dat betere wetgeving en strengere keuringen de brandveiligheid kunnen verbeteren.
Ook volgens Kostijn van Ginkel van Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO Nederland) kunnen keuringen van elektrische installaties stalbranden voorkomen. Volgens hem krijgen relatief weinig boeren te maken met een stalbrand, maar zijn de gevolgen ingrijpend.
Van Ginkel vindt dat nieuwe wetgeving niet per se noodzakelijk is,: “We zijn niet tegen extra regels maar we denken dat de sector dit grotendeels zelf kan regelen via bestaande systemen in de varkens- en pluimveesector. Wel is het zo dat extra regels voor meer kosten kunnen zorgen.” Er zijn voorstellen om stallen zo te bouwen dat de muren bij brand instorten zodat de dieren kunnen ontsnappen. Van Ginkel vindt dat geen passende oplossing omdat hij stelt dat dieren niet uit zichzelf vluchten voor brand.
Volgens varkensboer Evert Hendrikx is het onmogelijk om stalbranden helemaal te voorkomen en daarom moet vooral de impact beperkt worden. Zelf heeft hij zijn stallen verder uit elkaar geplaatst en uitgerust met brandwerende muren. Hij vertelt dat innovatie een oplossing kan zijn, maar ook een tegenovergesteld effect kunnen hebben, waarbij hij zonnepanelen en accu’s als voorbeeld noemt. Elektrische installaties is een belangrijk punt van zorg en mede daarom laat Hendrikx zijn stallen iedere vijf jaar controleren.
OvV ziet weinig verbetering in aanpak van stalbranden
De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde in 2023 dat de aanpak van stalbranden stagneert, nadat het probleem in 2021 is aangekaart en door hen onderzocht. In 2020 waren er 51 stalbranden en daarbij kwamen 108.794 dieren om het leven. Het doel was om die cijfers in 2026 te halveren. Maar van structurele afname is geen sprake.
Volgens de raad komt dit door trage wetgeving, veel onderzoek en een gebrek aan urgentie bij veehouders, die weinig investeren in brandveiligheid. Belangrijke maatregelen zijn nog niet ingevoerd en brandonderzoek is vaak onvoldoende. Het veelvuldige overleg tussen partijen levert tot nu toe weinig concrete resultaten op.