Harnasgordels

Code: PBMHar 004/1.0 MC/DB/MW

Publicatie- & revisiedatum: 03-11-2025 / 03-11-2025

Download PDF: NVVK Factsheet 004 Harnasgordels v1.0.pdf

Een harnasgordel is het centrale, om het lichaam gedragen gedeelte van een (persoonlijk) valbeveiligingssysteem. Als valgevaar niet weg te nemen valt of collectief te beveiligen is moet persoonlijke valbeveiliging worden toegepast. Een valbeveiligingssysteem bestaat uit drie onderdelen: een ankerpunt, een verbindingsmiddel en het harnas. Harnasgordels worden toegepast bij positionering van een mens op een werkplek of – samen met de andere onderdelen van een vangsysteem – de val van de drager op te vangen voordat die ergens op of in terechtkomt. Bij vallijnen langer dan 2 meter moet er tevens een valdemper zijn die de energie van een val absorbeert en de ontoelaatbare ruk bij het stuiten van de val voorkomt. De kabel/band van een valstopblok (eigen demper!) mag langer zijn.

Basisharnas

Werkpositionerings-harnas

Zitharnas

Harnasgordels bestaan in drie hoofdsoorten:

• Basisharnas ( ankerpunt op rug en borst)
• Werkpositioneringsharnas (ankerpunt op rug en borst en twee ogen op heuphoogte voor werkpositionering, om 'comfortabel' op hoogte de handen vrij te hebben.
• Zitharnas (ankerpunt op rug en borst en twee ogen op heuphoogte voor werkpositionering en een aanhaakpunt op de buik voor hangend werk)

 Als valbeveiliging zijn harnasgordels een laatste redmiddel, te gebruiken als het (val)gevaar niet is weg te nemen of onvoldoende collectief te beheersen is met bijv. randbeveiliging of werkbordes. Gebruikt als positionering, gaat het vooral om comfort. Zit-, positionerings- of full-bodyharnassen hebben dan ook meerdere bevestigingspunten, waarbij de D-ring op de rug (of die op de borst) gebruikt wordt om een val te vangen. Bevestigingen nabij de heupen zijn niet geschikt of toegestaan voor het opvangen van een val.

Persoonlijke valbeveiliging behoort tot categorie 3 PBM. Falend materiaal of verkeerd gebruik kan zorgen voor ernstig of dodelijk letsel. Er geldt een CE-markeringsplicht met conformiteitsbeoordeling door een aangewezen instelling (Notified Body), een verplichte periodieke keuring door een deskundige en een inspectieplicht door de gebruiker. Na (het opvangen van) een val wordt een harnasgordel vernietigd.

Aantrekken van een harnasgordel: als jas of vestje, schouderbanden omhangen, borstsluiting vastmaken. De aan de achterzijde hangende banden tussen de benen door maar voren leiden en daar vastgespen of klikken. Bij 'vaste' beenbanden instappen als in een overall, de schouderbanden over de schouders trekken en de sluiting aan de voorzijde sluiten. Controleer de afstelling en stel bij of laat de collega dit doen: strak met enige bewegingsruimte, zonder risico voor afglijden of uit het harnas vallen. De D-ring aan de achterzijde moet zich tussen de schouderbladen bevinden, die aan de voorzijde ter hoogte van het borstbeen.
Eventuele D-ringen voor positionering moeten zich ter hoogte van de heupen bevinden, iets naar voren.
Een eventuele D-ring voor rope access zit ter hoogte van de buik, net onder de navel.